Update PFAS in Jelsumer Feart 1 juni 2026: maatwerkvoorschrift voor lozing gezuiverd grondwater, vervolgstap proefsanering vliegbasis en inloopbijeenkomst bewoners

  • geplaatst op 01 juni 2026 om 14:44

In deze update lees je over het door de gemeente Leeuwarden verleende maatwerkvoorschrift voor het lozen van een beperkte hoeveelheid gezuiverd grondwater met een minimale hoeveelheid PFAS, de stand van zaken van de proefsanering op de vliegbasis en de inloopbijeenkomst voor bewoners op 10 juni.

Maatwerkvoorschrift verleend voor lozing gezuiverd grondwater proefsanering vliegbasis

De gemeente Leeuwarden heeft Defensie een maatwerkvoorschrift verleend voor het lozen van gezuiverd grondwater dat een minimale hoeveelheid PFAS bevat. Deze tijdelijke maatregel is nodig voor de proefsanering op vliegbasis Leeuwarden.

De verontreiniging is ontstaan op de voormalige brandweeroefenplaats op de vliegbasis, waar met PFAS-houdend blusschuim is gewerkt. Hierdoor zijn zowel de grond als het grondwater ernstig verontreinigd geraakt, ook buiten het terrein. Het verbeteren van de leefomgeving vraagt om gerichte actie en innovatieve oplossingen. Daarbij is het nodig eerst de bron van de verontreiniging weg te nemen. Deze pilot draagt daaraan bij. Voor de toekomstige grootschalige sanering wordt opnieuw beoordeeld wat de beste lozingsroute is. Er bestaat nog geen standaardoplossing voor PFAS-sanering. De pilot is daarom gericht op het opdoen van praktijkervaring.

Tijdens de proef wordt zwaar verontreinigd grondwater opgepompt en gezuiverd met speciale filters die PFAS opvangen. Het gezuiverde water wordt vervolgens tijdelijk opgeslagen en daarna gecontroleerd en met een minimale hoeveelheid PFAS op het riool geloosd. De lozing mag maximaal zestien weken duren en gebeurt onder strikte voorwaarden. Tijdens de pilot wordt maximaal 2.000 kubieke meter gezuiverd water geloosd, met een hoge zuiveringsgraad. Eerdere bevindingen bij een proef in 2025 laten een zuiveringsrendement zien van meer dan 99 procent.

Defensie, de gemeente, GGD Fryslân en Wetterskip Fryslân verwachten dat de proef helpt bij de verdere aanpak van het PFAS-probleem op vliegbasis Leeuwarden en andere, vergelijkbare locaties.

Defensie: blij met vervolgstap pilot PFAS-sanering

Het Rijksvastgoedbedrijf voerde in februari 2025 een proef (pilot) uit om de sterk met PFAS verontreinigde bodem bij de voormalige brandweeroefenplaats op de vliegbasis Leeuwarden te verwijderen. Met het verlenen van het maatwerkvoorschrift (zie hierboven) kan een volgende stap worden gezet.

Om de verontreiniging te verwijderen van de locatie wordt de grond afgegraven. Daarbij komt verontreinigd grondwater vrij. Omdat in dit grondwater ook PFAS-verbindingen zitten, mag het niet zomaar worden geloosd. Daarom wordt dit water opgepompt en ter plaatse met de best beschikbare technieken gezuiverd.

Bij de proef in februari 2025 is een hoeveelheid van 100 kubieke meter grondwater gezuiverd. Toen is vastgesteld dat er meer dan 99 procent aan PFAS-verbindingen uit het water kan worden verwijderd. Een positief resultaat.

Bij de grootschalige bodemsanering op de vliegbasis wordt rekening gehouden met grote hoeveelheden grondwater. Dit moet tijdens de sanering worden gezuiverd. Het is belangrijk om nu te onderzoeken of het hoge zuiveringspercentage ook wordt gehaald wanneer over een langere periode een grote hoeveelheid water door de zuivering wordt verwerkt. Daarom wordt tijdens de pilot van 16 weken maximaal 2.000 kubieke meter grondwater onttrokken, gezuiverd en daarna geloosd op het riool.

De uitkomst van de pilot levert belangrijke informatie voor de aanpak van de verdere bodemsanering.

10 juni: inloopbijeenkomst PFAS Jelsumer Feart

Heb je vragen over PFAS en de situatie rond de Jelsumer Feart? Kom dan langs bij de inloopavond op woensdag 10 juni in dorpshuis De Bining in Koarnjum. Defensie, Wetterskip Fryslân, de gemeente Leeuwarden en GGD Fryslân zijn daar aanwezig om jouw vragen te beantwoorden. Ook kun je informatie krijgen over de laatste stand van zaken en jouw zorgen of aandachtspunten met ons delen. We zien je graag op 10 juni.

Datum: woensdag 10 juni 2026
Locatie: Dorphuis De Bining, Wylde Tulpstrjitte 2, 9056 PW Koarnjum
Tijd: 17.00 – 20.00 uur (vrij in- en uitlopen)

Stel gerust jouw vragen

We kunnen ons voorstellen dat je vragen hebt na het lezen van deze update. Neem dan contact met ons op.