Perspectiefnota: Wetterskip Fryslân remt groei van kosten

• geplaatst op 04 juni 2026 om 14:32

De Nederlandse waterschappen verwachten richting 2050 een forse stijging van hun kosten. Dat blijkt uit een onderzoek dat onlangs is gepubliceerd door de Unie van Waterschappen. Deze stijging heeft meerdere oorzaken: onvermijdelijke investeringen in verouderde voorzieningen (zoals rioolwaterzuiveringsinstallaties), de noodzaak om in te spelen op het veranderende klimaat en strengere eisen voor schoon water.

Gewijzigde koers

Wij zagen deze ontwikkeling aankomen. Een jaar geleden maakten wij een uitgebreide doorrekening tot 2050. Op basis daarvan hebben wij de koers gewijzigd, met als doel de stijging van kosten en het oplopen van schulden af te remmen. Nieuwe plannen worden door ons kritisch bekeken. De initiatieven die er de komende jaren aankomen, zijn vooral nodig om te voldoen aan wetgeving en lopende afspraken.

‘Binnen prognose’

De eerste resultaten van deze aanpak worden zichtbaar. Voor 2027 lukt het ons de verwachte kosten in dat jaar met ruim 4 miljoen euro te verminderen, tot een totaal van 252,2 miljoen euro. Van Maurik: ‘Daarmee blijven we binnen de prognose en voldoen we ook aan de opdracht die het algemeen bestuur ons heeft meegegeven.’

Dit werkt door in de belastingopbrengsten die nodig zijn om alles te betalen. Deze belasting bestaat uit twee hoofdonderdelen: de watersysteemheffing (dijken, waterbeheer) en de zuiveringsheffing (afvalwater). De stijging van de watersysteemheffing komt in 2027 naar verwachting uit op 4,1 procent en die van de zuiveringsheffing op 7,2 procent. Eerder werd rekening gehouden met hogere stijgingspercentages van respectievelijk 4,9 en 10,7. Wat dit betekent voor de belastingtarieven per categorie wordt eind 2026 door ons bepaald.

Pleitbezorger voor water en bodem

‘Kanteling in Water’ is het motto van de Perspectiefnota. In het stuk staan wij stil bij alle veranderingen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd en die er nog aankomen. Als geslaagd voorbeeld wordt onze positie aangehaald. Wij hebben ons ontwikkeld van uitvoerende waterspecialist tot waterautoriteit; de pleitbezorger voor water en bodem in ruimtelijke plannen.

Omgang met afvalwater

Wij tonen ons op een vergelijkbare manier in de gesprekken over waterkwaliteit en de omgang met afvalwater. Het algemeen bestuur bepaalt deze maand met welke ideeën wij de komende jaren aan de slag gaan. Ook daarin is een goede wisselwerking met andere overheden essentieel. Veel afvalwater bereikt via gemeentelijke rioleringen onze zuiveringen. Wij spreken gemeenten aan op de invloed die zij hebben op de kwaliteit van het rioolwater. Ze kunnen sturen in de lozingsvergunningen en ervoor zorgen dat de afvoer van regenwater wordt afgekoppeld.

‘Aanpak bij de bron’

Wij kloppen aan in Den Haag en Brussel om een kanteling te bewerkstelligen als het gaat om het tegengaan van chemische vervuiling met zorgwekkende stoffen als PFAS. Dagelijks bestuurslid Monique Plantinga maakt zich sterk voor een verbod. Plantinga: ‘Schoon water staat onder druk. De wettelijke kaders waaraan wij moeten voldoen, worden steeds scherper. Maar tegelijk zien we dat er een heleboel zooi naar ons toe stroomt van burgers, bedrijven, industrie. Als we willen dat de kosten niet te hard stijgen, moeten we niet alleen investeren in de zuivering, maar ook in aanpak bij de bron. Wat er niet inkomt hoeven we er ook niet uit te halen.’

Nieuwe kantelmomenten

Ook in ons eigen huis zijn veranderingen zichtbaar, bijvoorbeeld in de omgang met biodiversiteit. Waar eerder vooral werd gekeken naar risico’s, is er nu meer aandacht voor kansen. Planten en dieren kunnen bijdragen aan natuurlijke oplossingen voor bijvoorbeeld schoon water en sterke dijken. Voor de komende jaren beschrijven wij nieuwe kantelmomenten. Wij zetten in op het opwekken van eigen duurzame energie en het doen van strategische grondaankopen, die kunnen helpen om doelen te realiseren op het gebied van waterbeheer en natuur.

Besluitvorming in juni

De Perspectiefnota 2027-2031 bespreken wij op 15 juni in de commissie Dijken, Steden en Financiën. Op 30 juni neemt het algemeen bestuur een besluit.