We beteugelen lastenstijging in begroting voor 2027

• geplaatst op 15 oktober 2026 om 10:20

Deze laatste begroting in de huidige bestuursperiode past volgens Van Maurik in de koers die de afgelopen jaren is ingezet. ‘We hebben de groei van kosten en het oplopen van schulden met succes afgeremd, om de lastenstijging voor onze inwoners beheersbaar te houden. Tegelijk is er ruimte voor toekomstige investeringen, zoals die in een nieuwe rioolwaterzuiveringsinstallatie in Franeker. Dat stemt tot tevredenheid. We maken minder meerkosten, ondanks alle grote zaken die er spelen.’

Uitdagingen en verantwoordelijkheden

Wij opereren volgens Van Maurik in een wereld waarin de uitdagingen en verantwoordelijkheden zich opstapelen. Grootste uitdaging is het veranderende klimaat. Dat is zichtbaar in extremer weer, de stijgende zeespiegel en de slinkende zoetwatervoorraad. Daarbij staat de waterkwaliteit onder druk, daalt de bodem en moeten we omgaan met strengere regels, de effecten van oorlogen en wereldpolitiek, problemen op het energienet en toenemende druk op de ruimte.

Volgens ons dagelijks bestuur horen water en bodem een nadrukkelijker rol te spelen bij de inrichting van ons werkgebied (Fryslân en een deel van het Groningse Westerkwartier). Door tijdig betrokken te zijn bij plannen voor wonen, werken en natuur willen we borgen dat waterbelangen volop meewegen. Dit voorkomt hoge maatschappelijke kosten in de toekomst.

Werk is nooit af

Het werk aan veilig, voldoende en schoon water is nooit af. Dit illustreren twee grote projecten die in 2027 de eindstreep bereiken en meteen een vervolg krijgen.

Het eerste is het herstelprogramma voor 1300 kilometer aan polderkeringen. Hieraan is 20 jaar gewerkt in opdracht van de provincie. Deze klus is volgend jaar zo goed als afgerond. In 2028 wordt een nieuwe versterkingsronde in gang gezet voor keringen die te laag dreigen te worden door zetting en daling van de bodem.

Sinds vorig jaar is €4 miljoen extra geïnvesteerd in maatregelen voor schoon oppervlaktewater, om te voldoen aan de Europese Kaderrichtlijn Water. Dit pakket wordt in 2027 volgens plan voltooid, maar krijgt vanaf 2028 een vervolg op basis van aangescherpte Brusselse richtlijnen. Die focussen op zorgwekkende en gevaarlijke stoffen en op meer natuurvriendelijk beheer.

Investeringen in kerntaken

In de begroting voor 2027 komen de uitgaven uit op €261,5 miljoen. Er is €111,5 miljoen vrijgemaakt voor investeringen. Die zijn voor een belangrijk deel gericht op de eigen kerntaken: het versterken van dijken, het klimaatbestendig maken van het watersysteem, het verbeteren van de waterkwaliteit en het toekomstbestendig inrichten van de zuiveringsketen. Daarnaast investeren we in energievoorziening en de eigen weerbaarheid tegen bedreigingen van buitenaf.

Voor de bekostiging wil het dagelijks bestuur €9,2 miljoen uit de eigen reserves halen. Het leeuwendeel zal echter moeten komen uit belastingopbrengsten. Twee derde komt uit de heffing voor het watersysteem (de bescherming tegen hoog water en de zorg voor voldoende water). Het andere deel komt uit de heffing voor zuiveringsbeheer (de zorg voor schoon water). Voor een sluitende begroting moet de totaalopbrengst voor het watersysteembeheer stijgen met 3,9 procent en die voor het zuiveringsbeheer met 7,1 procent. In de Perspectiefnota, waarmee dit voorjaar de grote lijnen voor de komende jaren zijn uitgezet, waren stijgingen van respectievelijk 4,1 en 7,2 procent voorzien.

Meevallers in 2026

Tegelijk met de nieuwe begroting levert ons dagelijks bestuur een financiële update op over 2026. In deze voortgangsrapportage staat dat in 2026 voor €4,4 miljoen aan meevallers wordt verwacht. Die bestaan voor een deel uit een besparing op energiekosten (€900.000) doordat er vanwege droogte minder hoefde te worden gemalen. Daar komt bij dat belastinginkomsten €700.000 hoger uitvallen. Er blijft ook geld over doordat niet alle geplande werkzaamheden konden worden uitgevoerd. De voorbereiding kostte meer tijd en er was een gebrek aan menskracht. Het gereserveerde geld en de klussen schuiven door naar volgend jaar.

Tarieven in december

De vertaling van de nieuwe begroting naar belastingtarieven maken we bekend in december. De hoogte van de lasten per huishouden of bedrijf wordt berekend volgens een vaste verdeelsleutel en aan de hand van verschillende factoren. Voor huishoudens maakt het verschil of ze in een huur- of koophuis wonen. Daarnaast spelen gezinsgrootte en de gemeentelijke WOZ-waarden een rol. Actuele cijfers over deze WOZ-waarden zijn pas tegen het einde van het jaar beschikbaar.

Besluitvorming in algemeen bestuur

Het algemeen bestuur heeft het laatste woord over de begroting. Deze wordt op 26 oktober besproken in de adviescommissie voor Dijken, Steden en Financiën. Op 10 november beslist het algemeen bestuur over de vaststelling van de begroting.