Woudagemaal leidt stokers en machinisten op met nieuwe virtuele simulator
- geplaatst op 08 juli 2026 om 13:44
Wij leiden machinisten en stokers van het Ir. D.F. Woudagemaal in Lemmer op met een nieuwe virtuele simulator. De simulator is een duurzame aanvulling op de bestaande opleidingsdagen waarbij wij het gemaal onder stoom brengen. Het Maritiem Instituut Willem Barentsz, onderdeel van hogeschool NHL Stenden, heeft de simulator ontwikkeld.
Tijdens een feestelijke bijeenkomst op woensdagochtend 8 juli 2026 in de machinehal van het Woudagemaal hebben wij de gemaalsimulator in gebruik genomen. Door klimaatverandering zetten wij het Woudagemaal, het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld, vaker in om Fryslân bij extreme neerslag droog te houden. In de winter van 2024/2025 draaide het gemaal bijvoorbeeld 27 dagen achter elkaar.
Om een goede bezetting te houden, willen we de draaiploegen uitbreiden van drie naar vier teams. ‘De oude en nieuwe stokers en machinisten moeten goed weten hoe ze het gemaal moeten inzetten om Fryslân droog te houden. Om de draaiploeg goed getraind te houden, zijn meer trainingsmogelijkheden nodig. Het trainen met een echt draaiend gemaal blijft nodig, maar de virtuele opleiding is een goedkope en duurzame aanvulling’, zegt dijkgraaf Luzette Kroon van Wetterskip Fryslân.
Duurzaam trainen
Normaal gesproken oefenen wij twee keer per jaar in de praktijk: in de herfst- en voorjaarsvakantie. Voor deze opleiding brengen wij het gemaal speciaal onder stoom en kan het publiek tijdens deze draaidagen meegenieten. Dit kost zo’n 20.000 liter aan biobrandstof per week. De nieuwe simulator lijkt op een computerspel en bootst het gemaal zo goed mogelijk na. Onze medewerkers bedienen met een controller de stoommachines, pompen en stoomketels in een digitale wereld.
Samenwerking met NHL Stenden
Voor de bouw van het programma werkten wij samen met NHL Stenden. Deze hogeschool heeft jarenlange ervaring met het maken van virtuele machinekamers voor de maritieme sector. Deze simulatoren worden onder andere gebruikt in het trainingscentrum van het Maritiem Instituut Willem Barentsz op Terschelling.
Aan de virtuele simulator van het Woudagemaal werkten drie medewerkers van de academie Tech & Design van NHL Stenden anderhalf jaar. Zij hebben achtergronden in gameontwikkeling en maritieme techniek.
Jeroen Rijnhart, directeur academie Tech & Design NHL Stenden: ‘De simulator van het Woudagemaal is een prachtige aanvulling op onze huidige simulatorsystemen voor de scheepvaart. Bijzonder hierbij is dat de oude techniek van het stoomgemaal is doorvertaald naar hypermoderne technologie. Gebruikers lopen in een levensechte 3D-wereld rond en voeren handelingen uit. Tegelijk beheren ze de technische processen op de monitors.’ Wij investeerden 150.000 euro in het project.
Werelderfgoed met een belangrijke functie
Het stoomgemaal uit 1920 is ons eigendom. Bij extreem hoogwater zetten wij het gemaal nog steeds in om het overtollige water vanuit Fryslân in het IJsselmeer te pompen. In 1968 kreeg het Woudagemaal versterking van het elektrische Hooglandgemaal in Stavoren. In 2023 stond het bijzondere monument 25 jaar op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
V.l.n.r. Jeroen Rijnhart (directeur academie Tech & Design NHL Stenden), dijkgraaf Luzette Kroon (Wetterskip Fryslân) en Germ Huitema (stoker Woudagemaal in opleiding) nemen met een druk op de knop de nieuwe simulator van het Woudagemaal in gebruik. Foto: Niels Remigius.