Verbeteren waterkwaliteit Lytse Wielen
We verbeteren de waterkwaliteit van de Lytse Wielen bij Leeuwarden. Dat doen we door de aan- en afvoer van water aan te passen en slib te verwijderen. We werken op dit moment samen met organisaties en betrokkenen de plannen uit. Naar verwachting beginnen we volgend jaar met de eerste werkzaamheden.
Doel van het project
Het water van de Lytse Wielen bevat op dit moment te veel voedingsstoffen. Daardoor kunnen algen sterk groeien en krijgen waterplanten minder licht. Door de hoeveelheid voedingsstoffen te verminderen, krijgen planten en dieren betere omstandigheden om te leven.
Uit onderzoek blijkt dat er voedselrijk slib in de plassen van de Lyste Wielen ligt. Door onder andere stroming, bladafval en afgestorven waterplanten, ontstaat op de bodem steeds nieuw slib. Op sommige plekken ligt inmiddels een dikke laag. Die sliblaag zorgt ervoor dat er te veel voedingsstoffen in het water liggen. De Lytse Wielen voldoen daarom nog niet aan de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) voor schoon en gezond oppervlaktewater. Met dit project willen we het slib verwijderen door te baggeren en de aan- en afvoer van water veranderen. Zo maken we de omstandigheden beter voor planten en dieren in en om het water.
Werkgebied
De werkzaamheden vinden plaats in en rond de Lytse Wielen (Kleine Wielen), ten oosten van Leeuwarden.

Plangebied project verbeteren waterkwaliteit Lytse Wielen. Klik op de afbeelding voor een vergroting.
Planning
De plannen worden op dit moment samen met organisaties en betrokkenen uitgewerkt. Vervolgens starten we naar verwachting in het voorjaar stapsgewijs met de werkzaamheden.
- Voorjaar tot einde 2027: Baggerwerkzaamheden (gefaseerd)
- Zomer 2027: Aanpassen van de aan- en afvoer van water ten zuiden van de Lytse Wielen
- Najaar 2027: Aanpassing van de waterstromen in de Lytse Wielen
Overlast
Bij het baggeren werken we met een baggerzuiger. Het slib wordt daarbij via leidingen afgevoerd naar de Wijde Ee. Zo houden we de verstoring van de natuur en de omgeving zo klein mogelijk.
De werkzaamheden voor het aanpassen van de aan- en afvoer van water en de waterstromen vindt voornamelijk vanaf het water plaats. Bij de werkzaamheden om de waterstromen te veranderen, wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de recreanten en gebruikers in het gebied. Dat doen we door de werkzaamheden zoveel mogelijk in het najaar uit te voeren. Ook dan werken we zoveel mogelijk vanaf het water om hinder te minimaliseren.
Wie voert het project uit?
Een aannemer voert het werk namens het waterschap uit. Zodra de aannemer bekend is, delen we dat op deze pagina.
Meer informatie
Wat gaan we doen?
Om de waterkwaliteit te verbeteren, nemen we verschillende maatregelen:
- Op plekken waar een dikke laag voedselrijk slib op de bodem ligt, verwijderen we dit. Dit slib bevat veel voedingsstoffen waardoor algen sneller groeien. Dit is slecht voor het onderwaterleven. Naar verwachting verwijderen we ongeveer 100.000 kubieke meter slib. We gebruiken hiervoor een baggerzuiger en voeren het slib via leidingen af.
- In de zomermaanden wordt extra water ingelaten om problemen met blauwalg in het zwemwater te voorkomen. Dat werkt goed voor de zwemwaterkwaliteit, maar hierdoor komen ook extra voedingsstoffen in de Lytse Wielen terecht. We passen daarom de waterstromen aan met de aanleg van een gronddam. Het water stroomt straks in de zomer niet meer door het hele gebied, maar rechtstreeks naar gemaal Schanserbrug. Zo komen er minder voedingsstoffen in de rest van de Lytse Wielen terecht.
- Voedselrijk water uit het gebied ten zuiden van de Lytse Wielen wordt straks via een andere route afgevoerd. Hierdoor stroomt dit water niet meer door de Lytse Wielen. Ook verbeteren we de route waarlangs in de droge perioden water naar de Lytse Wielen wordt aangevoerd. Uit metingen blijkt dat de kwaliteit van het water via deze route beter is. De waterpeilen in het gebied veranderen niet.
Samen met betrokkenen
De plannen zijn nog in voorbereiding. Bij het uitwerken van de plannen zijn we in gesprek met organisaties en andere betrokkenen in het gebied.
In juli 2026 was er een eerste informatiebijeenkomst over de maatregelen in het recreatiegebied. Daar hebben we de plannen op hoofdlijnen uitgelegd. Wanneer de plannen verder zijn uitgewerkt, bespreken we ook de details met de betrokkenen.
Ook de veranderingen aan het watersysteem ten zuiden van de Lytse Wielen bespreken we met betrokken organisaties en grondeigenaren.
Financiering
Dit project is medegefinancierd door de Europese Unie.
