Zuivering van de toekomst Franeker

Waarom dit project?

De rioolwaterzuiveringen in Franeker en Sint Annaparochie zijn verouderd. Ook worden de eisen voor schoon water steeds strenger. Daarom vernieuwen we het afvalwatersysteem in het gebied.

We bouwen een nieuwe rioolwaterzuivering in Franeker, naast de bestaande zuivering. Ook leggen we een nieuwe persleiding aan tussen Sint Annaparochie en Franeker. In Sint Annaparochie komt een nieuw rioolgemaal.

Deze onderdelen horen bij één groter project: Zuivering van de toekomst Franeker.

Als het nieuwe systeem klaar is, sluiten we de bestaande rioolwaterzuivering in Sint Annaparochie. Daarna ruimen we de oude installatie op.

Wat gaan we doen?

Nieuwe rioolwaterzuivering in Franeker

We willen een nieuwe, moderne rioolwaterzuivering bouwen op het terrein van de huidige rwzi in Franeker. De nieuwe installatie komt naast de bestaande zuivering.

Waar dat mogelijk is, renoveren en hergebruiken we bestaande onderdelen. Zo benutten we wat er al is.

Bij het ontwerp houden we rekening met de toekomst. De nieuwe zuivering moet ruimte bieden voor aanpassingen en uitbreidingen. Dat is belangrijk, omdat de eisen voor schoon water blijven veranderen.

Nieuwe persleiding tussen Sint Annaparochie en Franeker

Straks zuiveren we in Franeker ook het afvalwater uit Sint Annaparochie en de omliggende dorpen. Daarvoor leggen we een nieuwe persleiding aan tussen Sint Annaparochie en Franeker. Een persleiding is een leiding die afvalwater onder druk vervoert.

De nieuwe leiding wordt naar verwachting ongeveer 14,5 kilometer lang en komt ongeveer 2 meter onder de grond te liggen. Daarnaast willen we ongeveer 2,5 kilometer van de oude persleiding verwijderen.

Via de nieuwe leiding gaat het afvalwater van inwoners en bedrijven uit de volgende plaatsen naar Franeker:

• Sint Annaparochie
• Sint Jacobiparochie
• Menaam
• Berltsum
• Vrouwenparochie
• Nij Altoenae
• Minnertsga

De precieze ligging van de leiding werken we nog verder uit.

Nieuw rioolgemaal en sluiting RWZI in Sint Annaparochie

In Sint Annaparochie bouwen we een nieuw rioolgemaal. Dit gemaal pompt het afvalwater straks via de nieuwe persleiding naar Franeker.

Als de nieuwe zuivering, de persleiding en het rioolgemaal klaar zijn, sluiten we de bestaande rwzi in Sint Annaparochie. Daarna ruimen we de oude installatie op.

Voorbereidende werkzaamheden op de RWZI in Franeker

Voordat we de nieuwe zuivering kunnen bouwen, maken we het terrein in Franeker klaar. Een van de eerste werkzaamheden is het opruimen van de oude slibdroogbedden. Dit zijn plekken waar vroeger slib uit het afvalwater werd gedroogd. Deze bedden worden niet meer gebruikt. Op die plek ontstaat ruimte voor de verdere ontwikkeling van de nieuwe rioolwaterzuivering.

Onderzoek naar extra zuivering

We onderzoeken hoe we afvalwater in de toekomst nog beter kunnen zuiveren. Daarbij kijken we naar een extra zuiveringsstap. Deze kan helpen om stoffen zoals medicijnresten en extra voedingsstoffen uit het afvalwater te halen.

We testen deze techniek eerst op kleinere schaal op de demosite bij de rwzi in Leeuwarden. Zo doen we ervaring op voordat we besluiten hoe we de techniek op grotere schaal kunnen toepassen.

Planning

De planning werken we de komende jaren verder uit. Hieronder vind je de belangrijkste stappen.

2026: voorbereiding en route persleiding

Op 22 september 2026 stemde het algemeen bestuur in met de voorgestelde route voor de persleiding.

In het najaar werken we het plan verder uit. Ook starten we de gesprekken met grondeigenaren en grondgebruikers langs de route. We informeren direct betrokkenen persoonlijk.

In 2026 zijn we ook gestart met de verdere voorbereiding van de nieuwe zuivering en de eerste werkzaamheden op het terrein van de rwzi in Franeker.

2026–2028: ontwerp en onderzoek

We werken het ontwerp van de nieuwe rioolwaterzuivering verder uit. Ook doen we aanvullend onderzoek en bereiden we de plannen voor de persleiding, het rioolgemaal en de nieuwbouw verder voor.

Daarnaast voeren we op de demosite in Leeuwarden een praktijkproef uit met een extra zuiveringsstap. Hiermee onderzoeken we hoe we stoffen zoals medicijnresten en extra voedingsstoffen beter uit afvalwater kunnen halen.

2028: besluit over uitvoeringskrediet

Naar verwachting besluit het algemeen bestuur in 2028 over het uitvoeringskrediet. Dit is het budget dat nodig is om het project uit te voeren. Na dit besluit werken we toe naar de uitvoering van het project.

2029: start grotere werkzaamheden

Volgens de huidige planning starten de grotere werkzaamheden in 2029. Het gaat om de bouw van de nieuwe zuivering, de aanleg van de persleiding en de bouw van het nieuwe rioolgemaal.

2030: afronding en ingebruikname

We verwachten dat de werkzaamheden in 2030 klaar zijn. Daarna nemen we het nieuwe systeem in gebruik.

De rwzi in Sint Annaparochie sluit pas als de nieuwe zuivering, de persleiding en het rioolgemaal klaar zijn.

Overlast

We proberen overlast zo veel mogelijk te beperken. Toch kunnen omwonenden, grondeigenaren en grondgebruikers op sommige momenten iets van de werkzaamheden merken. Denk bijvoorbeeld aan:

• Werkverkeer en graafwerk.
• Tijdelijke afsluitingen.
• Geluid tijdens de uitvoering.
• Veranderingen rond het terrein van de rwzi in Franeker.
• Voor inwoners en bedrijven verandert er op korte termijn niets. Het afvalwater gaat gewoon naar de zuivering.

Tijdens de uitvoering informeren we betrokkenen op tijd over de werkzaamheden en mogelijke hinder.

Persoonlijk contact met grondeigenaren

De voorgestelde persleiding loopt door agrarisch gebied. We begrijpen dat werkzaamheden op landbouwgrond veel invloed kunnen hebben op het dagelijks werk.

Daarom gaan we persoonlijk in gesprek met grondeigenaren en grondgebruikers langs de route. We bespreken onder andere:

• De precieze ligging van de persleiding.
• De uitvoering van de werkzaamheden.
• De bereikbaarheid van percelen.
• Het herstel van de grond.
• Eventuele schadevergoeding.

Zo bespreken we samen wat er nodig is om de werkzaamheden zo goed mogelijk uit te voeren.